Các hình thức làm việc của người nước ngoài tại Việt Nam

Người nước ngoài được hiểu là những cá nhân không mang quốc tịch của quốc gia nơi họ đang sinh sống hoặc làm việc. Vậy, pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về người lao động là công dân nước ngoài? Hãy cùng Phú Sinh Group tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

Người lao động nước ngoài là gì?

Theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2014, người nước ngoài được hiểu là người mang quốc tịch nước ngoài hoặc người không quốc tịch nhưng đang thường trú hoặc tạm trú tại Việt Nam.

Căn cứ vào quy chế pháp lý mà họ được hưởng, người nước ngoài có thể được phân thành ba nhóm chính như sau:

• Nhóm 1: Người nước ngoài được hưởng quy chế ngoại giao và các quy chế tương tự.
• Nhóm 2: Người nước ngoài được hưởng quy chế theo các hiệp định riêng biệt, không thuộc nhóm có quy chế ngoại giao hoặc tương tự.
• Nhóm 3: Người nước ngoài đang cư trú, làm việc hoặc sinh sống lâu dài tại Việt Nam.

Người lao động nước ngoài có các hình thức làm việc nào?

Theo Điều 2 Nghị định số 11/2016/NĐ-CP, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có thể hoạt động theo các hình thức sau:

• Thực hiện hợp đồng lao động trực tiếp ký kết với người sử dụng lao động tại Việt Nam.

• Di chuyển nội bộ doanh nghiệp theo chương trình luân chuyển nhân sự của tập đoàn hoặc công ty mẹ ở nước ngoài.

• Thực hiện hợp đồng hoặc thỏa thuận trong các lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, thể thao, giáo dục, thương mại, ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, khoa học – kỹ thuật, giáo dục nghề nghiệp, y tế,…

• Nhà cung cấp dịch vụ vào Việt Nam.

• Người chào bán dịch vụ tại Việt Nam.

• Làm việc cho tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế được phép hoạt động tại Việt Nam.

• Tình nguyện viên tham gia các chương trình, dự án tại Việt Nam.

• Người chịu trách nhiệm thành lập hiện diện thương mại của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

• Nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật.

• Người tham gia thực hiện gói thầu hoặc dự án tại Việt Nam.

Quy định về việc xác định và chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động người nước ngoài

Lao đông là gì?

Lao động là hoạt động có mục đích của con người nhằm tác động vào tự nhiên hoặc xã hội để tạo ra của cải vật chất, giá trị tinh thần hoặc dịch vụ phục vụ nhu cầu của con người và xã hội.

Trước ít nhất 30 ngày kể từ ngày dự kiến sử dụng người lao động nước ngoài, người sử dụng lao động (trừ trường hợp là nhà thầu) phải xác định nhu cầu sử dụng đối với từng vị trí công việc cần tuyển.

Sau khi xác định, doanh nghiệp phải lập báo cáo giải trình và gửi cơ quan có thẩm quyền – là Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi người lao động nước ngoài dự kiến làm việc, theo Mẫu số 01/PLI.

Trong quá trình triển khai, nếu có sự thay đổi về nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, doanh nghiệp cần báo cáo điều chỉnh đến cơ quan có thẩm quyền nêu trên theo Mẫu số 02/PLI (Phụ lục I).

Tuy nhiên, đối với các trường hợp được quy định tại khoản 3, 4, 5 Điều 154 của Bộ luật Lao động và các khoản 1, 2, 8, 9, 10, 11, 12, 13 Điều 7 của Nghị định này, người sử dụng lao động không phải thực hiện thủ tục xác định nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài.

Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận được báo cáo giải trình hoặc thông báo thay đổi, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi người nước ngoài làm việc phải có văn bản chấp thuận hoặc không chấp thuận việc sử dụng người lao động nước ngoài cho từng vị trí công việc, theo Mẫu số 03/PLI (Phụ lục I) ban hành kèm theo Nghị định.

Quy định về Sử dụng lao động người nước ngoài của nhà thầu

(Theo Điều 5 Nghị định 11/2016/NĐ-CP)

• Thứ nhất: Trước khi tuyển dụng người lao động nước ngoài, nhà thầu có trách nhiệm kê khai đầy đủ thông tin về số lượng, trình độ, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm của người lao động dự kiến làm việc tại Việt Nam. Đồng thời, nhà thầu phải đề nghị tuyển dụng lao động Việt Nam cho các vị trí dự kiến tuyển người nước ngoài và có xác nhận của chủ đầu tư, gửi đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thực hiện gói thầu (theo Mẫu số 04). Trường hợp nhà thầu có nhu cầu điều chỉnh hoặc bổ sung số lượng lao động, chủ đầu tư cần xác nhận phương án điều chỉnh hoặc bổ sung nhu cầu sử dụng lao động của nhà thầu nước ngoài (theo Mẫu số 05).
• Thứ hai: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan, tổ chức liên quan giới thiệu và cung ứng lao động Việt Nam cho nhà thầu. Trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày nhận được đề nghị tuyển từ 500 lao động Việt Nam trở lên, hoặc 01 tháng đối với trường hợp dưới 500 lao động, nếu địa phương không thể cung ứng hoặc giới thiệu đủ lao động Việt Nam, thì Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ xem xét, quyết định cho phép nhà thầu tuyển người lao động nước ngoài vào các vị trí chưa tuyển được lao động trong nước.
• Thứ ba: Chủ đầu tư có trách nhiệm giám sát và yêu cầu nhà thầu thực hiện đúng nội dung đã kê khai về việc sử dụng người lao động Việt Nam và người lao động nước ngoài.
  Đồng thời, chủ đầu tư phải hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật của nhà thầu về tuyển dụng và sử dụng người lao động nước ngoài. Chủ đầu tư cũng cần theo dõi và quản lý người lao động nước ngoài, đảm bảo việc tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam, và báo cáo định kỳ hàng quý cho Sở Lao động – Thương binh và Xã hội về tình hình tuyển dụng, sử dụng và quản lý người lao động nước ngoài.
• Thứ tư: Định kỳ hàng quý, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với công an và các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật đối với người lao động nước ngoài làm việc tại các gói thầu trên địa bàn.
• Thứ năm: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, tổ chức địa phương trong việc giới thiệu và cung ứng lao động Việt Nam cho nhà thầu. Trường hợp không thể giới thiệu hoặc cung ứng được lao động Việt Nam, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ ra quyết định cho phép nhà thầu tuyển dụng người lao động nước ngoài vào các vị trí tương ứng, theo Mẫu số 06 ban hành kèm theo Thông tư hướng dẫn.